Nếu là một tín đồ của phần cứng máy tính và công nghệ chơi game, chắc hẳn bạn đã không còn xa lạ với Richard Leadbetter — nhà sáng lập, "linh hồn" của chuyên trang phân tích kỹ thuật danh tiếng Digital Foundry. Nổi tiếng với góc nhìn sắc sảo, khắt khe và luôn mổ xẻ thiết bị bằng các số liệu đo lường kỹ thuật chính xác, những bài đánh giá của Richard luôn là thước đo uy tín cho bất kỳ phần cứng nào mới xuất hiện trên thị trường.
Steam Machine: Phần cứng tuyệt mỹ, hiệu năng Console — Nhưng giá khá cao
Lần này, tâm điểm trong phòng thí nghiệm của Digital Foundry là Steam Machine — nỗ lực đầy tham vọng tiếp theo của Valve nhằm đưa hệ sinh thái PC Gaming phòng khách trở lại đường đua. Liệu cỗ máy tí hon này có thực sự là một "quái vật" tối ưu phần cứng như cách Valve đã làm với Steam Deck, hay nó chỉ là một món đồ chơi xa xỉ, đắt đỏ được thổi phồng?
Hãy cùng bước vào bài đánh giá chi tiết dưới đây của Richard Leadbetter để có cái nhìn tường tận nhất từ trải nghiệm thực tế cho đến những con số đo lường hiệu năng "biết nói".
Richard Leadbetter đã bắt đầu bài viết của mình bằng loạt câu hỏi : Giá của nó là bao nhiêu? Hiệu năng mạnh đến mức nào? Bạn tự ráp một dàn PC có tốt hơn không? Chúng tôi đã có cơ hội trải nghiệm thực tế Steam Machine trong gần hai tuần qua và cuối cùng đã có câu trả lời.
Mặc dù đây là một chiếc PC được build hoàn toàn từ các linh kiện sẵn có của AMD và có khả năng tương thích tối đa với công nghệ PC hiện tại, Steam Machine vẫn mang lại nhiều giá trị hơn thế. Nhỏ gọn, gần như im lặng tuyệt đối và có thiết kế vô cùng tinh tế, đây là một sản phẩm có sức hút không thể cưỡng lại. Hãy tưởng tượng một chiếc Nintendo GameCube nhưng cao hơn một chút, đó chính là hình dung về độ nhỏ gọn của chiếc máy này, trong khi hiệu năng lại tương đương với những gì bạn nhận được từ một chiếc Xbox Series X hoặc PlayStation 5.
Do bị trì hoãn bởi cuộc khủng hoảng linh kiện hiện tại, chiếc console nhà Valve có một mức giá có thể khiến nhiều người phải e dè. Giá của Steam Machine bắt đầu từ 1.049 USD (~879 GBP) cho phiên bản tiêu chuẩn 512GB, và lên tới 1.428 USD (~1.208 GBP) cho phiên bản ổ cứng 2TB đi kèm tay cầm Steam Controller. Phiên bản 2TB cũng được tặng kèm một cặp mặt ốp (faceplate) tùy biến bằng vải đỏ và gỗ óc chó nguyên khối.
Rõ ràng là nó rất đắt. Điều này chắc chắn sẽ khiến bạn phải cân nhắc giữa một chiếc PC đồng bộ (prebuilt) hoặc tự mua linh kiện về ráp. Hãy nhớ rằng SteamOS hoạt động trên rất nhiều cấu hình phần cứng khác nhau nên người dùng có vô số lựa chọn — và thực tế, chính Valve cũng đã chỉ ra điều này trong bài blog mới nhất của họ.
Tuy nhiên, tôi nghĩ có vài điểm đáng tiền ẩn sau mức giá này mà chúng ta nên cân nhắc. Đầu tiên là bản thân chiếc máy vật lý mang lại cảm giác cao cấp, kiểu dáng (form factor) tuyệt vời và gần như không phát ra tiếng ồn khi vận hành. Còn phần mặt ốp có thể tháo rời? Tôi cực kỳ thích nó. Bốn nam châm giữ cố định giúp việc tháo lắp thay đổi cực kỳ đơn giản. Các bên thứ ba hoàn toàn có thể tự sản xuất mặt ốp riêng, biến đây thành một chiếc PC mang đậm tính cá nhân hóa của bạn.
Kết hợp tất cả những yếu tố đó lại, chúng ta có một chiếc mini-PC custom vô cùng dễ thương. Chúng ta cũng không nên bỏ qua hệ điều hành SteamOS — một giao diện front-end cực kỳ xuất sắc và tràn ngập các tùy chỉnh. Mọi thứ hoạt động mượt mà trên Steam Deck thì đều chạy tốt ở đây, điểm khác biệt là hiệu năng vượt trội giúp cho giao diện phản hồi trơn tru, gần như không một vết gợn.
Thông số kỹ thuật của Steam Machine
Valve không công bố mã model cụ thể cho CPU và GPU, thay vào đó họ mô tả chúng là linh kiện "bán tùy biến" (semi-custom).
Thành phần | Thông số kỹ thuật chi tiết |
CPU | AMD Zen 4 xung nhịp "lên tới" 4.8GHz, 6 nhân, 12 luồng (gồm 2 nhân Zen 4 hiệu năng cao và 4 nhân Zen 4c tiết kiệm điện) |
Đồ họa (GPU) | Bộ xử lý AMD RDNA 3 Navi 33 với 28 đơn vị tính toán (CU), xung nhịp lên đến 2.45GHz, 8GB GDDR6 VRAM |
Tiêu thụ điện | TDP 30W (CPU), TDP 110W (GPU) |
Bộ nhớ (RAM) | 16GB DDR5 RAM - 1 thanh 16GB SODIMM, tốc độ 5600 MT/s, độ trễ CL47 |
Lưu trữ | Ổ cứng M.2 ổ loại 2230 dung lượng 512GB hoặc 2TB |
Cổng xuất hình | DisplayPort 1.4 (lên đến 4K/240Hz hoặc 8K/120Hz); HDMI "2.0" (lên đến 4K/120Hz) |
Hệ điều hành | SteamOS |
Lưu ý thêm: Steam Machine hỗ trợ thay thế ổ cứng M.2 ở cả hai kích thước 2230 và 2280, cùng khả năng thay thế nóng (hot-swap) thẻ nhớ microSD tương tự các thiết bị SteamOS khác. Các tính năng của HDMI 2.1 như HDR và AMD FreeSync vẫn hoạt động bình thường, dù thông số kỹ thuật chính thức chỉ ghi là HDMI 2.0.
Đánh giá chi tiết về Hiệu năng
Trải nghiệm tổng thể trên Steam Machine theo tôi là gần như hoàn hảo, nhưng nếu bạn là người thực tế chỉ quan tâm đến các con số đo lường được — thông số và hiệu năng — thì thị trường có không ít giải pháp thay thế.
Nói một cách hơi khắt khe nhưng chính xác, CPU "bán tùy biến" của Steam Machine về cơ bản là bộ xử lý Hawk Point 2 với 6 nhân 12 luồng, chạy ở xung nhịp tối đa 4.8GHz và giới hạn ở mức TDP 30W. Hai nhân là Zen 4 "thuần chủng", số còn lại là Zen 4c có xung nhịp thấp hơn. So với một bộ vi xử lý đầy đủ bản thương mại, chip này đã bị cắt bỏ 2 nhân, 4 luồng và loại bỏ hoàn toàn phần đồ họa tích hợp (iGPU) không cần thiết. Trong khi đó, thiết lập RAM chạy kênh đôi ban đầu (2x 8GB SODIMM DDR5) đã bị tráo đổi thành một thanh 16GB đơn kênh duy nhất chạy ở tốc độ 5600MT/s.
Băng thông bộ nhớ ít hơn chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng đến hiệu năng trong các tình huống bị nghẽn CPU. Khi thử nghiệm trên chip Ryzen 5 8500G có kiến trúc tương đồng với RAM DDR5 5200MT/s, tôi nhận thấy hiệu năng CPU tăng khoảng 15 đến 25% trong khu vực "Bug Hill" nổi tiếng sát phần cứng của tựa game Crimson Desert khi chuyển từ RAM đơn kênh sang kênh đôi. Tôi nghĩ CPU của Valve cũng sẽ nhận được lợi ích tương tự nếu được chạy kênh đôi.
Ở thiết lập mặc định, CPU của Steam Machine với RAM đơn kênh cho tốc độ chậm hơn cả Ryzen 5 8500G lẫn mẫu chip AM4 phân khúc phổ thông quốc dân là Ryzen 5 5600X. Tuy nhiên, bài test với Crimson Desert cho thấy nó vẫn nhanh hơn đáng kể so với CPU của PlayStation 5 — vượt trội khoảng 20%.
GPU của Steam Machine được xác nhận là kết nối với CPU qua giao diện PCIe 4.0 x8, và các công cụ như CPU-X tiết lộ rằng đây thực chất là một chip Navi 33 được tái định hình từ AMD — chính là con chip được sử dụng trong Radeon RX 7600. Tuy nhiên, nó đã bị cắt giảm: 32 đơn vị tính toán (CU) giảm xuống còn 28, trong khi TDP giảm từ 165W xuống 130W. Theo các bài kiểm tra của chúng tôi, điều này đặt hiệu năng của máy vào vị trí trung lập giữa RX 6600 và RX 7600. Khoảng cách chênh lệch giữa Steam Machine và card đồ họa rời Radeon sẽ thay đổi tùy thuộc vào từng tựa game.
Biểu đồ so sánh (Dữ liệu hiển thị trong video):
Kết quả so sánh giữa Steam Machine với bộ ba GPU Radeon phân khúc đầu 60, đại diện cho các kiến trúc RDNA 2, RDNA 3 và RDNA 4 mới nhất. Hệ thống PC đối chứng sử dụng hệ điều hành Bazzite phiên bản mới nhất nhằm đồng bộ driver Mesa tương tự như SteamOS.
Các bài kiểm tra ở cùng mức thiết lập đồ họa giữa Steam Machine và PS5 cho thấy phần cứng của Valve có phần hơi hụt hơi một chút — điều này không quá ngạc nhiên vì bản thân Radeon RX 7600 vốn có hiệu năng khá tương đồng với PS5. Khoảng cách lớn duy nhất về hiệu năng mà tôi ghi nhận là ở tựa game Forza Horizon 5 chạy ở độ phân giải 4K kèm khử răng cưa 4x MSAA trên console; bạn buộc phải giảm độ phân giải xuống 1620p trên Steam Machine mới có thể đạt được trải nghiệm 60fps ổn định tương đương, và ngay cả vậy thì hiện tượng sụt khung hình (drop fps) vẫn có thể xảy ra.
Đây không hẳn là một cuộc đấu công bằng — các phiên bản game trên Console có tính năng tự động thay đổi độ phân giải (dynamic resolution scaling) và quản lý thiết lập đồ họa động linh hoạt — nhưng thực tế là PS5 và Xbox Series X sở hữu băng thông bộ nhớ cao hơn rất nhiều.
Dù vậy, nhờ hỗ trợ tần số quét biến thiên (VRR), khả năng tinh chỉnh cài đặt sâu, linh hoạt độ phân giải đầu ra và một CPU mạnh mẽ hơn, cỗ máy của Valve nhìn chung vẫn mang lại trải nghiệm tương đương với console của Sony — thêm vào đó là sự hỗ trợ của công nghệ FSR 4 sắp ra mắt, điều mà PlayStation 5 bản tiêu chuẩn sẽ không có được.
Do đó, kết luận đưa ra khá rõ ràng: Steam Machine mang lại mức hiệu năng cơ bản, vừa vặn đối với một chiếc PC phổ thông để chiến các tựa game mới nhất ở độ phân giải ổn áp. Điều này có nghĩa là mặc dù 1440p là độ phân giải khả thi (phải dùng thêm upscaling tùy game), việc kiểm soát và tùy chỉnh các thiết lập đồ họa là chìa khóa quyết định để có được trải nghiệm mượt mà.
Biểu đồ so sánh (Dữ liệu hiển thị trong video):
Steam Machine đối đầu PS5. Bắt đầu với bài test nghẽn CPU trong game Crimson Desert, trước khi chuyển sang phân tích sâu về hiệu năng GPU trên nhiều tựa game khác nhau.
Trên hết, mặc dù Valve đang nỗ lực tối ưu hóa dung lượng VRAM, tôi vẫn khuyến nghị các bạn nên áp dụng các thiết lập đồ họa tối ưu do Digital Foundry gợi ý, nơi chúng tôi đã thực hiện phần việc nặng nhọc nhất để đảm bảo mọi thứ nằm vừa vặn trong mức dung lượng bộ nhớ đệm 8GB.
Tổng kết
Khi Steam Machine lần đầu tiên lộ diện, mọi câu hỏi đều xoay quanh giá cả và hiệu năng. Dựa trên các thông số kỹ thuật, chúng ta đã có một phần cứng hoạt động đúng như kỳ vọng — và thế là ổn. Về mặt công nghệ, nó không tạo ra một cuộc cách mạng đột phá, nhưng tôi thực sự yêu thích trọn bộ sản phẩm này. Kiểu dáng quá đẹp, được hoàn thiện một cách xuất sắc và vận hành gần như im lặng tuyệt đối. Chỉ cần nhìn thấy nó là bạn sẽ muốn sở hữu ngay.
Tuy nhiên, bạn sẽ phải chi ra một khoản tiền không nhỏ. Tôi đoán mức giá này chỉ mang tính tương đối trong bối cảnh thị trường hiện tại, và suy cho cùng, bạn sẽ phải tự mình đưa ra quyết định xem giá trị nó mang lại có xứng đáng với số tiền bỏ ra hay không. Tất nhiên là với giả định bạn có thể đặt mua được một chiếc Steam Machine vào lúc này.
Bù lại, tin vui là việc không sở hữu Steam Machine chẳng thể ngăn bạn đến với thế giới gaming PC — PC vẫn luôn là nền tảng mở tối thượng. Ngay cả trong giai đoạn khó khăn này, vẫn có rất nhiều sự lựa chọn phần cứng ngoài kia dành cho bạn, trong khi SteamOS và các bản phân phối Linux hỗ trợ chơi game tốt như Bazzite hay CachyOS sẽ đảm bảo mọi thiết bị của bạn đều được tối ưu tốt.