Theo công ty cung cấp dịch vụ chuyển đổi việc làm Challenger, Gray & Christmas, làn sóng sa thải trong ngành công nghệ đã chạm mốc cao nhất trong một tháng tính từ nhiều năm trở lại đây vào hồi tháng 5, và AI là lý do được viện dẫn nhiều nhất.
AI từng được cho là sẽ khai tử ngành kỹ thuật, nhưng dữ liệu mới cho thấy đây lại là công việc kiên cường nhất
Về mặt lý thuyết, kỹ thuật phần mềm là lĩnh vực chuyên môn dễ bị tự động hóa nhất, xét trên tốc độ ứng dụng nhanh chóng của các công cụ lập trình tích hợp AI. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu tại quỹ đầu tư mạo hiểm SignalFire cho biết dữ liệu tuyển dụng lại phản ánh một câu chuyện hoàn toàn khác.
"Lý do được đưa ra cho hàng loạt đợt sa thải luôn là AI, và cụ thể là họ sẽ nói AI liên quan đến việc viết code; họ bảo một kỹ sư giờ đây có thể cân được công việc của không biết bao nhiêu kỹ sư trong quá khứ," Asher Bantock, trưởng bộ phận nghiên cứu của SignalFire cho biết. "Nhưng những gì chúng tôi chứng kiến trong thực tế lại có phần mâu thuẫn với điều đó."
Phân tích của SignalFire — dựa trên việc theo dõi lộ trình sự nghiệp của hàng triệu nhân sự tại hơn 80 triệu công ty — chỉ ra rằng kỹ thuật (engineering) là mảng công việc kiên cường nhất trong năm 2025. Thay vì tập trung vào các đợt sa thải (vốn rất khó theo dõi chính xác vì mọi người thường chậm cập nhật trạng thái công việc sau khi bị cắt giảm), SignalFire đã nghiên cứu dữ liệu tuyển dụng như một chỉ số chính xác hơn để phản ánh xu hướng nhân lực theo thời gian thực.
Theo "Báo cáo Thực trạng Nhân tài" (State of Talent Report) mới nhất của SignalFire, trong khi tổng lượng tuyển dụng tại các công ty công nghệ lớn giảm 25% so với mức của năm 2019, thì các vị trí kỹ thuật chỉ ghi nhận mức giảm khiêm tốn là 11%.
Trên thực tế, các kỹ sư chiếm tới 55% trong tổng số nhân sự mới được tuyển dụng năm 2025 tại 12 công ty được SignalFire xếp vào nhóm "Tech Majors" (Các ông lớn công nghệ) — bao gồm Alphabet, Meta, Apple, Amazon, Microsoft, Netflix, Nvidia, Tesla, Uber, Airbnb, Block và Stripe. Báo cáo nhấn mạnh đây là một bước nhảy vọt đáng kể so với năm 2019, thời điểm các kỹ sư chỉ chiếm 46% lượng tuyển dụng mới.
Nhu cầu tuyển dụng tại các Startup
Nhu cầu duy trì đội ngũ kỹ sư thậm chí còn rõ rệt hơn tại các startup giai đoạn đầu (early-stage). Dữ liệu của SignalFire cho thấy các công ty này đã tuyển nhiều hơn 7% số lượng kỹ sư trong năm 2025 so với năm 2019.
Bantock lập luận rằng, nếu AI thực sự thay thế được tài năng của các kỹ sư, thì mảng tuyển dụng kỹ thuật phải là nơi suy giảm đầu tiên trong bối cảnh thị trường tuyển dụng công nghệ đang thu hẹp như hiện nay. Thay vào đó, số liệu của SignalFire lại cho thấy số lượng nhân sự ngành kỹ thuật đang tăng trưởng nhanh hơn hầu hết các bộ phận công việc khác trong ngành công nghệ.
Dù CEO Dario Amodei của Anthropic từng cảnh báo vào năm ngoái rằng AI có thể xóa sổ một nửa số công việc văn phòng cấp thấp (entry-level) và đẩy tỷ lệ thất nghiệp lên tới 20% trong vòng 5 năm, thì chính trưởng bộ phận kinh tế của công ty này, Peter McCrory, lại chia sẻ với TechCrunch vào tháng 3 rằng ông vẫn chưa thấy bất kỳ tác động lớn nào do AI gây ra đối với lực lượng lao động.
McCrory cho biết vào thời điểm đó:
"Ít nhất là không có sự khác biệt rõ rệt nào về tỷ lệ thất nghiệp" giữa những nhóm lao động sử dụng Claude cho "nhiệm vụ cốt lõi trong công việc của họ theo cách tự động" — như nhà văn kỹ thuật (technical writer), nhân viên nhập liệu và kỹ sư phần mềm — so với những lao động làm các công việc ít tiếp xúc với AI hơn, đòi hỏi "sự tương tác thể chất và sự khéo léo trong thế giới thực."
Nghịch lý Jevons trong kỷ nguyên AI
CEO Jensen Huang của Nvidia thậm chí còn đi xa hơn khi thẳng thừng bác bỏ giả thuyết cho rằng AI sẽ thay thế các kỹ sư.
"Ai đó từng nói rằng AI sẽ hủy diệt tất cả các công việc kỹ thuật phần mềm," Huang nói trong một cuộc phỏng vấn tại Trường Kinh doanh Sau đại học Stanford vào tháng 4. Sau đó, ông lập luận điều ngược lại mới đúng. Giờ đây, khi tất cả các kỹ sư tại Nvidia đều đang sử dụng AI đại lý (agentic AI), "các kỹ sư phần mềm đang bận rộn hơn bao giờ hết," ông nói.
Huang nói thêm rằng mặc dù các AI agent có thể viết code gần như ngay lập tức, chúng lại liên tục thúc đẩy các kỹ sư phải tạo ra "ý tưởng tiếp theo."
Ít nhất là ở thời điểm hiện tại, có vẻ như khi được trang bị AI, ngành kỹ thuật đã trở thành một ví dụ điển hình cho Nghịch lý Jevons — lý thuyết cho rằng hiệu suất cao hơn không làm giảm nhu cầu đối với một nguồn lực; trái lại, nó còn làm tăng nhu cầu, vì khối lượng công việc sẽ mở rộng để lấp đầy năng lực mới.
Như Bantock đã nhận định về các tài năng kỹ thuật trong giai đoạn này: "Họ bỗng nhiên làm việc hiệu quả hơn rất nhiều, và luôn có vô số việc để họ làm."