TP.HCM đang hướng tới tầm nhìn trở thành một siêu đô thị thông minh, bền vững và bao trùm vào năm 2050. Hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu mở ra cơ hội để thành phố quy hoạch lại không gian đô thị, chỉnh đốn quản trị và tăng cường kết nối vùng. Không chỉ dừng lại ở việc mở rộng diện tích, tầm nhìn đô thị mới nhấn mạnh chất lượng sống, công nghệ và con người đóng vai trò trung tâm. Việc chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu và hạ tầng giao thông công cộng được xem là những trụ cột căn bản. Tuy nhiên, để thực hiện thành công, TP.HCM phải vượt qua nhiều thách thức về quản lý, môi trường và sự tham gia của người dân.
TP.HCM đến năm 2050: Siêu đô thị thông minh và bao trùm
Một trong những thách thức trước mắt là đô thị hóa nhanh nhưng thiếu kiểm soát, ảnh hưởng lớn từ biến đổi khí hậu và hệ thống quản trị còn rời rạc. Theo đánh giá quốc tế, TP.HCM hiện đang xếp thấp trong các chỉ số quy hoạch, môi trường và giao thông của các thành phố thông minh và bền vững toàn cầu. Nguy cơ ngập lụt cho một phần lớn diện tích thành phố là rất cao nếu không có chiến lược phòng chống nước hiệu quả. Sự phân tán trong quản trị và thiếu đồng bộ trong các dự án hạ tầng số, giao thông công cộng đang khiến hiệu quả triển khai bị hạn chế. Trình độ tham gia và phản hồi của người dân về các dự án công nghệ đô thị cũng còn thấp, dẫn đến việc các giải pháp đôi khi không thực sự phù hợp với nhu cầu thực tế.
Về tầm nhìn năm 2050, TP.HCM hướng tới mô hình đô thị nén (compact city) với mật độ cao, phát triển các khu đô thị chủ yếu dành cho người đi bộ và có phân khu chức năng rõ ràng. Giao thông công cộng (TOD) sẽ là trục phát triển chính; mục tiêu đến năm 2035 là có khoảng 355 km đường sắt đô thị để kết nối các vùng trung tâm với đô thị vệ tinh. Việc áp dụng công nghệ như mạng 5G, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn vào quản lý đô thị, giám sát môi trường, dịch vụ công được coi là thiết yếu. Thành phố cũng nhấn mạnh tính bao trùm: mọi người dân đều được tham gia, tiếp cận tiện ích số, bất kể trình độ số hay khu vực sinh sống. Việc học hỏi từ các mô hình quốc tế như Singapore, Thâm Quyến hay Seoul được xem là cách thức để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi.
Để thực thi được tầm nhìn này, TP.HCM cần thực hiện một số bước quyết liệt trong thập niên tới. Ưu tiên hàng đầu là phát triển hạ tầng giao thông công cộng chất lượng cao, mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị và các tuyến kết nối giữa trung tâm với vùng vệ tinh. Hạ tầng số, dữ liệu, AI cũng cần được đầu tư đồng bộ và có chế độ thử nghiệm (sandbox) công nghệ để kiểm tra tính khả thi trước khi ứng dụng rộng rãi. Cải cách thể chế, thủ tục hành chính tinh gọn, tăng cường quản trị minh bạch và vai trò của người dân là rất quan trọng. Huy động đầu tư công - tư trong các lĩnh vực như giao thông, công nghệ, môi trường giúp chia sẻ gánh nặng ngân sách và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Nếu TP.HCM thực hiện được các chiến lược này một cách hiệu quả, thành phố sẽ không chỉ lớn về quy mô, mà còn sâu sắc về chất lượng sống. Siêu đô thị thông minh và bao trùm không chỉ là danh hiệu, mà còn là mục tiêu sống thực cho người dân — nơi mà sự phát triển đồng đều, môi trường xanh, giao thông thuận tiện, công nghệ phục vụ tất cả mọi người. Đó là con đường mà TP.HCM cần đi để trở thành một đô thị tiên tiến trong khu vực và quốc tế, nơi không ai bị bỏ lại phía sau.
https://tuoitre.vn/tp-hcm-den-nam-2050-sieu-do-thi-thong-minh-va-bao-trum-20250916101412933.htm